.png "عصر ایران")
۲۲ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۳:۰۶
وزیر نفت: تمام پیشرفت صنعت نفت بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با اتکا بر توانمندی داخلی است 
درس هفدهم
از موزه تا خیابان؛ فرهنگ کجا زنده است؟ گور پدر فرهنگ!
کتاب گور پدر فرهنگ یک مانیفست آنارشیستی علیه نهادینهشدن فرهنگ است. رید با زبانی تند و بیپرده هشدار میدهد که فرهنگ رسمی چیزی جز ابزاری برای سلطه نیست. در عوض، او به فرهنگ زنده و مردمی باور دارد
عصر ایران؛ محسن سلیمانی فاخر- هربرت رید در کتاب جنجالی خود «گور پدر فرهنگ» نه صرفاً به نقد نهادهای فرهنگی، بلکه به بنیانهای شکلگیری چیزی که ما «فرهنگ» مینامیم حمله میکند. از نگاه او، فرهنگ رسمی ـ آنچه در موزهها، دانشگاهها، و دستگاههای دولتی عرضه میشود ـ بیشتر به قبرستان فرهنگ میماند تا به تجلی زندهی آن. رید با تندی میگوید هر جا فرهنگ به نهاد تبدیل شود، جان و پویایی خود را از دست میدهد و به ابزار قدرت بدل میشود.
فرهنگ بهمثابه ابزار سلطه
دیدگاه رید را میتوان در پیوند با جامعهشناسی فرهنگ فهمید. فرهنگ رسمی، از نظر او، همان نقشی را ایفا میکند که بوردیو بعدها در نظریهی «سرمایهی فرهنگی» توضیح داد: ابزاری برای بازتولید نابرابری و تثبیت سلطهی طبقات مسلط. دولتها، چه سرمایهداری و چه سوسیالیستی، از فرهنگ بهعنوان زبانی برای نظمبخشی اجتماعی استفاده میکنند. «گور پدر فرهنگ» در حقیقت اعتراضی است به همین تقلیل فرهنگ به ایدئولوژی حاکم.
فرهنگ بهمثابه شیوهی زندگی
در برابر این فرهنگ نهادی و مرده، رید از «فرهنگ زنده» سخن میگوید؛ فرهنگی که در زندگی روزمره، در کار و خلاقیت انسانها ریشه دارد. او باور دارد فرهنگ واقعی را باید در کنشهای خودجوش مردم دید؛ در هنرهای محلی، در تجربههای خلاق فردی و در روابط انسانی. این نگاه بسیار نزدیک به آن چیزی است که ریموند ویلیامز در دهههای بعد بهعنوان «فرهنگ بهمثابه شیوهی زندگی» مطرح کرد.
هنر بهعنوان رهایی
رید هنر را نه یک کالای لوکس و نه ابزاری تبلیغاتی میداند، بلکه نیرویی بنیادین برای آزادی انسان بر می شمارد. هنر برای او عنصری است که میتواند در برابر یکسانسازی و کالاییشدن مقاومت کند. درست همان جایی که مکتب فرانکفورت (آدورنو و هورکهایمر) از «صنعت فرهنگ» مینالیدند، رید تأکید میکرد که هنر تنها زمانی زنده میماند که از قید نهادها و بازار آزاد شود.
پیوند با نظریههای معاصر
اگر از منظر امروز به کتاب نگاه کنیم، «گور پدر فرهنگ» در امتداد همان خط فکری قرار میگیرد که بعدها فوکو در تحلیل تبارشناشی «قدرت/دانش» پی گرفت: فرهنگ نه بیطرف و معصوم، بلکه میدان قدرت است. همچنین نقد او بر تحمیل ارزشهای فرهنگی از بالا، بسیار به بحثهای پسااستعماری دربارهی «هژمونی فرهنگی» شباهت دارد.
اهمیت امروزین
در جهانی که شبکههای اجتماعی و رسانههای کلان، تولید فرهنگی را در مقیاس صنعتی انجام میدهند، پرسش رید همچنان تازه است: آیا آنچه به نام فرهنگ عرضه میشود، واقعاً زندگی ما را بازتاب میدهد یا تنها ما را در مصرف تصاویر و کالاها غرق میکند؟ اگر فرهنگ به محصولی بازاری تقلیل یابد، آیا جز یک «جنازه زیبا» خواهد بود؟
مانیفستی علیه نهادینهشدن فرهنگ
فرهنگی که در بطن زندگی جاری است و هنر را بهعنوان نیرویی رهاییبخش میشناسد. این نگاه، هم در مطالعات فرهنگی و هم در نقد اجتماعی هنر، اثرگذار بوده و همچنان میتواند راهی برای فهم نسبت ما با فرهنگ در دنیای امروز بگشاید.
لینک کوتاه: کپی لینک
رازِ مدیریتی جف بزوس خبر پیروزی انقلاب از رادیو را چه کسی اعلام کرد؟/ "اینجا تهران است، صدای راستین ملت ایران" یا "این صدای انقلاب اسلامی ایران است".... اولین جنگنده نسل ششمی جهان در چین به پرواز درآمد(+عکس) تنوع جشنواره 44ام/ از کافه و پتروشیمی تا بازیهای متفاوت قاسمخانی و عطاران فیلسوف کمترشناختهشدۀ یونانی که نظریهای شبیه «بیگ بنگ» داشت قطر: سفر لاریجانی به دوحه بخشی از روند مذاکرات تهران و واشنگتن است آمریکا موشک های پاتریوت خود در قطر را روی کامیون سوار کرد ایده «جهان مبهم هاتف» ۳ سال طول کشید/ اوج اتفاق فیلم از صفر شروع کردن است ۱۰ کشور برتر جهان در تولید پشم را بشناسید(اینفوگرافیک) ترامپ: این بار فرق می کند؛ می توانیم با ایران توافق کنیم/ احتمالا هفته آینده باز هم مذاکره خواهیم داشت پس لرزه های ربودن مادورو در کوبا: کمبود شدید سوخت و توقف کار اتوبوسرانی/ اخلال در پروازهای خارجی/ سهمیه بندی بنزین: هر نفر 20 لیتر با قیمت دلاری/ کاهش ساعات کاری بانک ها/ لغو برنامه های ورزشی و فرهنگی فرمانده کل ارتش: در آمادگی کامل هستیم بهرهبرداری از کمپرسورخانه شماره ۲ آلومینیوم المهدی/ پایان چالش تاریخی هوای فشرده پایدار، ایمن و فاقد آلودگی در قطب تولید آلومینیوم کشور/ آغاز عملیات اجرایی واحد بخار بلوک سیکل ترکیبی نیروگاه آلومینوم المهدی تا یک ماه دیگر ناهار رئیس دولت امارات برای رئیس جمهوری مصر (عکس) سخنگوی مجمع تشخیص: حجم تولید موشکها طرف مقابل را پای میز مذاکره نشانده است